بخش معدن ترکیه با وجود سهم حدود یکدرصدی از تولید ناخالص داخلی، در تأمین مواد اولیه و پشتیبانی از صنایع پاییندستی نقشی فراتر از وزن اقتصادی مستقیم خود دارد. این کشور در بور، کرومیت، فلدسپات، پرلیت، بنتونیت، سنگ طبیعی و منیزیت مزیت دارد؛ اما در بخشی از زنجیره فلزات بهویژه مس و آلومینیوم همچنان واردکننده است.
گزارش بررسی بخش معدن و صنایع معدنی ترکیه و ظرفیتهای همکاری با ایران با اشاره به تغییر سیاست معدنی ترکیه از استخراج صرف به سمت فرآوری داخلی، تولید محصولات با ارزش افزوده و تأمین مواد معدنی حیاتی، اصلاح قانون معادن در سال ۲۰۲۵ و پروژه عناصر نادر خاکی بیلیکآوا را نشانه تبدیل معدن به بخشی از راهبرد صنعتی و امنیت زنجیره تأمین این کشور میداند.
در سال ۲۰۲۵ صادرات معدنی ترکیه به حدود ۶/۲۱ میلیارد دلار رسید و در ۹ ماهه ۲۰۲۶ نیز رشد حدود ۲۰ درصدی را ثبت کرد.
در بخش تجارت دوجانبه، صادرات گروههای معدنی و فلزی ایران به ترکیه در سال ۱۴۰۴ حدود ۴/۰۶۴ میلیارد دلار بود و تراز این گروه به نفع ایران ثبت شد؛ سوختهای معدنی با ۲/۰۳۸ میلیارد دلار، آهن و فولاد با ۶۶۷/۸ میلیون دلار، آلومینیوم با ۶۵۰/۳ میلیون دلار و مس با ۶۶۷/۰۸ میلیون دلار مهمترین اقلام بودند.
در ۵ ماهه ۱۴۰۵ نیز حجم تجارت معدنی دو طرف حدود ۶/۵۷۰ میلیارد دلار و تراز تجاری به نفع ایران حدود ۹۷۰ میلیون دلار گزارش شده است.
در این گزارش، مزیت اصلی ایران در فلزات پایه و محصولات فرآوریشده عنوان شده و کاتد مس و آلومینیوم خام را در بالاترین اولویت قرار گرفته است و روی فلزی، مفتول مس و فروآلیاژها در مرتبه بعدی قرار دارند.
در مقابل، صادرات مواد خامی که ترکیه خود در آنها مزیت دارد مانند بور، کرومیت و سنگ طبیعی اولویت کمتری دارد.
پیشنهاد گزارش، حرکت از تجارت موردی به همکاری زنجیرهای و بلندمدت شامل قراردادهای پایدار تأمین، فرآوری مشترک در مناطق مرزی، توسعه حملونقل ریلی، همکاری در ماشینآلات و انطباق محصولات فلزی با الزامات کربنی بازار اروپا (CBAM) است.
متن کامل گزارش «بررسی بخش معدن و صنایع معدنی ترکیه و ظرفیتهای همکاری با ایران» را اینجا بخوانید.